MỤC LỤC
MỤC LỤC.........................................................................................................................................................................................................................................1
DANH MỤC CÁC BẢNG..................................................................................................................................................................................................................3
DANH MỤC CÁC HÌNH....................................................................................................................................................................................................................4
MỞ ĐẦU...........................................................................................................................................................................................................................................7
Chương 1. NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM KẾT CẤU BỘ PHẬN KHÓA NÒNG PHÁO NÒNG VỪA 152mm - D20.................................................................................9
1.1. Giới thiệu chung về pháo 152mm - D20....................................................................................................................................................................................9
1.1.1. Đặc điểm công dụng và yêu cầu.............................................................................................................................................................................................9
1.1.1.1. Đặc điểm công dụng............................................................................................................................................................................................................9
1.1.1.2. Yêu cầu..............................................................................................................................................................................................................................10
1.1.2. Số liệu chiến thuật - kỹ thuật................................................................................................................................................................................................12
1.1.3. Các bộ phận chính của pháo...............................................................................................................................................................................................15
1.1.3.1. Thân pháo........................................................................................................................................................................................................................15
1.1.3.2. Máng pháo, hãm lùi đẩy lên, bệ trên, tầm, hướng, cân bằng..........................................................................................................................................17
1.1.3.3. Xe pháo giảm xóc phanh kích pháo.................................................................................................................................................................................24
1.2. KHÓA NÒNG PHÁO 152mm - D20......................................................................................................................................................................................... 26
1.2.1. Công dụng..........................................................................................................................................................................................................................26
1.2.2. Cấu tạo............................................................................................................................................................................................................................... 26
1.2.2.1. Thân khóa và bộ phận đóng mở......................................................................................................................................................................................27
1.2.2.2. Bộ phận phát hỏa.............................................................................................................................................................................................................31
1.2.2.3. Bộ phận cò........................................................................................................................................................................................................................33
1.2.2.4. Bộ phận hất vỏ đạn.........................................................................................................................................................................................................33
1.2.2.5. Bộ phận giữ đạn..............................................................................................................................................................................................................34
1.2.2.6. Bộ phận an toàn..............................................................................................................................................................................................................34
1.2.2.7. Bộ phận nửa tự động.....................................................................................................................................................................................................34
1.3. Kết luận chương 1.................................................................................................................................................................................................................35
Chương 2. TÍNH TOÁN ĐIỀU KIỆN TỰ HÃM, ĐIỀU KIỆN BỀN CHẶT KHÓA NÒNG PHÁO NÒNG VỪA 152mm - D20............................................................37
2.1. Bài toán thuật phóng trong.....................................................................................................................................................................................................37
2.1.1. Các phương pháp giải bài toán thuật phóng trong...............................................................................................................................................................37
2.1.2. Giải bài toán thuật phóng trong bằng phương pháp số......................................................................................................................................................38
2.1.2.1. Mục đích............................................................................................................................................................................................................................38
2.1.2.2. Các giải thiết cơ bản.......................................................................................................................................................................................................38
2.1.2.3. Hệ phương trình thuật phóng trong.................................................................................................................................................................................38
2.1.2.4. Giả bài toán thuật phóng trong.......................................................................................................................................................................................39
2.1.2.5. Các thông số đầu vào.....................................................................................................................................................................................................40
2.1.2.6. Thông số đầu ra...............................................................................................................................................................................................................41
2.1.2.7. Kết quả bài toán thuật phóng trong................................................................................................................................................................................41
2.2. Bài toán điều kiện tự hãm và điều kiện bền chặt của khóa nòng pháo 152mm - D20 .........................................................................................................43
2.2.1. Tính toán điều kiện tự hãm của khóa nòng pháo 152mm - D20......................................................................................................................................43
2.2.2. Tính toán điều kiện khóa chặt của khóa nòng.................................................................................................................................................................45
2.3. Kết luận chương 2..................................................................................................................................................................................................................49
Chương 3. XÂY DỰNG QUY TRÌNH KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG KHÓA NÒNG PHÁO NÒNG VỪA 152mm - D20.................................................50
3.1. Mục đích yêu cầu và phương pháp việc kiểm tra đánh giá..................................................................................................................................................50
3.1.1. Mục đích...............................................................................................................................................................................................................................50
3.1.2. Yêu cầu................................................................................................................................................................................................................................50
3.1.3. Phương pháp......................................................................................................................................................................................................................51
3.2. Quá trình đánh giá chất lượng khóa nòng..............................................................................................................................................................................52
3.2.1. Sơ đồ đánh giá chất lượng khóa nòng................................................................................................................................................................................52
3.2.2. Yêu cầu kỹ thuật.................................................................................................................................................................................................................52
3.2.3. Dụng cụ...............................................................................................................................................................................................................................53
3.2.4. Nội dung tiến hành kiểm tra kỹ thuật khóa nòng...................................................................................................................................................................55
3.2.4.1. Kiêm tra kỹ thuật bên ngoài của khóa nòng.......................................................................................................................................................................55
3.2.4.2. Kiểm tra khóa nòng............................................................................................................................................................................................................55
3.3. Kết luận chương 3..................................................................................................................................................................................................................75
KẾT LUẬN......................................................................................................................................................................................................................................77
TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................................................................................................................................................78
PHỤ LỤC 1:....................................................................................................................................................................................................................................79
PHỤ LỤC 2:....................................................................................................................................................................................................................................83
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Pháo 152mm - D20 là một loại vũ khí có hỏa lực mạnh và hiệu quả. Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới đã làm cho vũ khí trang bị kỹ thuật xuống cấp và điều kiện mua sắm hoặc sản xuất của nước ta còn hạn chế. Chính vì thế việc nghiên cứu về loại pháo này rất cần thiết giúp cho quá trình khai thác sử dụng được hiệu quả, hạn chế mất an toàn và tiết kiệm được ngân sách cho chi tiêu Quốc phòng. Từ việc nghiên cứu tìm tòi trong quá trình học tập kết hợp với sự định hướng của giáo viên hướng dẫn, em đã chọn đề tài tốt nghiệp là “Nghiên cứu kết cấu và xây dựng quy trình đánh giá chất lượng khóa nòng pháo nòng vừa 152mm - D20”.
Yêu cầu đặt ra cho đề tài là khái quát chung về pháo mặt đất và khảo sát bộ phận khóa nòng. Nghiên cứu xây dựng quy trình kiểm tra kỹ thuật khóa nòng phục vụ cho huấn luyện giảng dạy tại các nhà trường và hướng dẫn thực tế cho các đơn vị pháo binh và xây dựng quy đánh giá chất lượng khóa nòng. Hướng phát triển chung cho đề tài là tính toán các lực tác dụng lên khóa nòng.
2. Mục tiêu của đề tài
- Tính toán điều kiện tự hãm và điều kiện bền chặt
- Xây dựng được quy trình kiểm tra đánh giá chất lượng khóa nòng.
- Củng cố, mở rộng nâng cao hiểu biết của bản thân về kiến thức đã học.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Khái quát chung về pháo mặt đất và bộ phận khóa nòng.
- Khảo sát bộ phận khóa nòng pháo 152mm - D20.
- Lập các bước xây dung quy trình đánh giá chất lượng khóa nòng.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: pháo 152mm - D20.
- Phạm vi nghiên cứu: bộ phận khóa nòng pháo 152mm - D20.
5. Phương pháp nghiên cứu, lựa chọn giải pháp công nghệ
- Phương pháp nghiên cứu:
+ Nghiên cứu lý thuyết, phối hợp với sự giúp đỡ quan tâm của giáo viên hướng dẫn từ kinh nghiệm của giáo viên;
+ Thu thâp, tập hợp xử lý các kết quả thu được;
+ Nghiên cứu tìm hiểu trực tiếp trên trang bị;
+ Tham khảo các đồ án liên quan,nghiên cứu các tài liệu, bài báo.
- Giải pháp công nghệ:
+ Nắm bắt được các phần mềm hổ trợ trong việc làm phiếu;
+ Tiến hành thực hiện sắp xếp phiếu công nghệ hơp lý thông qua các phần mềm hỗ trợ.
6. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đồ án
Hiện nay có nhiều đề tài nghiên cứu về pháo 152mm - D20 của Liên Xô ở nước ta với các nội dung như nghiên cứu về đặc điểm cấu tạo và khai thác sử dụng, nghiên cứu về đặc điểm cấu tạo và khai thác bộ phận khóa nòng.
7. Dự kiến sản phẩm của đồ án
Thuyết minh đồ án gồm có 5 bản
Bản vẽ lắp bộ phận khóa nòng (01 bản A0)
Bản vẽ các lực tác dụng lên khóa nòng (01 bản A0)
Sơ đồ quy trình đánh giá chất lượng khóa nòng (01 bản A0)
Tập phiếu kiểm tra đánh giá chất lượng khóa nòng (01 tập phiếu A3)
8. Kết cấu của đồ án
Gồm 3 chương:
Chương 1: Nghiên cứu đặc điểm kết cấu bộ phận khóa nòng pháo nòng vừa 152mm - D20.
Chương 2: Tính toán điều kiện tự hãm, điều kiện bền chặt khóa nòng pháo nòng vừa 152mm - D20.
Chương 3: Xây dựng quy trình đánh giá chất lượng khóa nòng pháo nòng vừa 152mm - D20.
Chương 1
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM KẾT CẤU BỘ PHẬN KHÓA NÒNG PHÁO NÒNG VỪA 152mm - D20
1.1. Giới thiệu chung về pháo 152mm - D20
1.1.1. Đặc điểm công dụng và yêu cầu
1.1.1.1. Đặc điểm công dụng
Pháo nòng vừa 152mm - D20 là loại pháo chiến dịch do Liên xô cũ chế tạo trên cơ sở thiết kế các loại pháo rãnh xoắn trước đó, cụ thể là pháo 122mm -D74. Pháo được trang bị cho các Trung đoàn, Lữ đoàn pháo binh của Quân khu, Quân đoàn và Sư đoàn.
Pháo nòng vừa 152mm - D20 có nhiệm vụ:
+ Tiêu diệt và áp chế sinh lực địch lộ, ẩn nấp trong công sự dã chiến;
+ Tiêu diệt và chế áp trận địa pháo binh, súng cối và các phương tiện chiến tranh của địch;
+ Tiêu diệt và chế áp sở chỉ huy và hậu phương địch;
+ Tiêu diệt và chế áp các mục tiêu trên mặt đất và mặt nước của địch;
1.1.1.2. Yêu cầu
* Yêu cầu kỹ thuật:
Pháo 152mm - D20 được sử dụng để tiêu diệt, phá hủy các loại mục tiêu chủ yếu trên mặt đất như công sự dã chiến, hỏa điểm… do đó pháo có yêu cầu chung là:
- Có tầm bắn, uy lực tác dụng của đầu đạn lớn để có thể phá hủy được công sự kiên cố, xe tăng, xe bọc thép của địch. Đầu đạn có mức sát thương lớn tiêu diệt được nhiều bộ binh của đối phương (hay bán kính thương của đầu đạn lớn);
- Có độ chính xác cao, nó được đánh giá bằng hai tiêu chí: độ trúng và độ chụm;
- Tốc độ bắn đủ lớn để thực hiện được nhiều phát bắn khi mục tiêu nằm trong tầm bắn hiệu quả;
* Yêu cầu chiến đấu:
Đây là yêu cầu chung nhất, quan trọng nhất nó đóng vai trò chủ đạo trong các nhóm yêu cầu, nó tác dụng chỉ đạo trong thiết kế, chế tạo cũng như trong khai thác sử dụng và yêu cầu về kinh tế trong sản xuất.
Yêu cầu về chiến đấu được đúc rút kinh nghiệm từ nhiệm vụ chiến đấu của pháo và đây là yêu cầu chủ đạo. Yêu cầu này bao gồm: uy lực, tính cơ động, tuổi thọ.
- Uy lực: Được đặc trưng bởi khả năng tiêu diệt, chế áp các loại mục tiêu một cách nhanh chóng hiệu quả, nó bao gồm: tầm bắn, độ chính xác, tốc độ bắn;
- Tầm bắn: Là khả năng tiêu diệt mục tiêu so với điểm đặt bắn. Với pháo 152mm - D20 động năng của đầu đạn quyết định đến tầm bắn của pháo;
- Để đạt được tầm bắn xa nhất 17400 m với đạn nổ phá sát thương liều nguyên thì vo = 655 m/s;
- Cơ động hỏa lực: Biểu thị tính linh hoạt về sử dụng pháo trong chiến đấu. Pháo 152mm - D20 có khả năng chiến đấu trên mọi địa hình như đồng bằng, trung du, rừng núi, xạ giới về hướng 580 khi đặt bắn bằng hai bánh xe và càng pháo là 3600 khi sử dụng kích bệ tỳ có lắp thêm bánh xe đuôi càng, xạ giới về tầm từ -50 đến 450, tốc độ bắn 5-6 phát/phút do đó đảm bảo tính cơ động về hỏa lực;
1.1.2. Số liệu chiến - kỹ thuật
Bảng số liệu kỹ thuật - chiến thuật như bảng 1.a.
1.1.3. Các bộ phận chính của pháo
1.1.3.1. Thân pháo
Thân pháo gồm các bộ phận: Nòng pháo, loa hãm lùi, khóa nòng.
a. Nòng pháo
- Công dụng:
+ Làm buồng đốt đốt cháy thuốc phóng;
+ Hướng cho đầu đạn bay tới mục tiêu;
+ Tạo cho viên đạn một sơ tốc Vo;
- Cấu tạo:
Gồm 2 phần có tiết diện thay đổi:
+ Phần buồng đạn (dày hơn);
+ Phần rãnh xoắn;
c. Khóa nòng
- Công dụng:
+ Cùng vỏ đạn đóng kín sau nòng pháo;
+ Phát hỏa và hất vỏ đạn, giữ đạn ở góc tầm cao;
+ Tự động mở khóa nòng khi bắn và đóng khóa nòng khi nạp đạn.
- Cấu tạo:
Khóa nòng cấu tạo kiểu then đứng nửa tự động gồm các bộ phận sau:
+ Thân khóa và bộ phận đóng mở;
+ Bộ phận phát hỏa;
+ Bộ phận cò và lên cò lại;
1.1.3.2. Máng pháo, hãm lùi đẩy lên, bệ trên, tầm, hướng, cân bằng.
a. Máng pháo
- Công dụng:
+ Định hướng chuyển động cho thân pháo;
+ Cố định các bộ phận khác như hãm lùi, đẩy lên.
- Cấu tạo:
Máng pháo có cấu tạo hình ống, hai bên phía dưới có trụ lắp cân bằng trên máng hai bên có ổ trụ lắp trục tai máng.
b. Hãm lùi đẩy lên
* Hãm lùi:
- Công dụng:
+ Tiêu hao năng lượng lùi cho thân pháo;
+ Khống chế chiều dài lui cho pháo ở một độ lùi nhất định;
- Cấu tạo:
Cấu tạo kiểu thủy lực, vòng điều tiết cán điều tiết có bộ phận điều hòa dầu. Số lượng dầu trong HL là 14,7 l. Ống hãm lùi ở vòng đai bên phải thân pháo.
Cấu tạo gồm có:
+ Ống hãm lùi;
+ Pítông và cán pitông;
+ Vòng điều tiết và cán điều tiết;
c. Bệ trên
- Công dụng: Dùng để lắp khối lên xuống.
- Cấu tạo: Có hai ổ lắp trục tai máng, có lỗ lắp trục tầm, bên trái có giá lắp bộ phận hướng, ở giữa có lỗ lắp trục gốc để quay quanh bệ dưới.
e. Bộ phận tầm
- Công dụng:
Lấy góc bắn về tầm cho pháo, giữ cho thân pháo ở góc tầm trong phạm vi từ -50 đến +450.
- Cấu tạo:
+ Cấu tạo theo kiểu trục vít bán vít, có bộ truyền động bánh răng côn;
+ Cấu tạo gồm có vòng tay quay và bộ truyền động bánh răng côn. Trục vít và bánh vít, trục tầm bánh răng tầm và vành răng tầm.
1.1.3.3. Xe pháo giảm xóc phanh kích pháo.
a. Xe pháo
- Công dụng: Vận chuyển pháo khi hành quân và làm điểm tỳ khi đặt bắn.
- Cấu tạo: Gồm có hai bánh xe đặc, hai bán trục xe, ổ trục xe, vành tang chống và phanh pháo
c. Phanh
Phanh cơ khí: gồm có đĩa phanh lắp then với trục xe, trên đĩa có trục lệch tâm để điều chỉnh má phanh. Hai má phanh, lò xo, trục quả đào, tay phanh và vành răng hãm tay phanh.
1.2. Khóa nòng pháo 152mm - D20
1.2.1. Công dụng
- Cùng với vỏ đạn bịt kín phía sau nòng pháo;
- Mổ cò phát hỏa;
- Hất vỏ đạn ra ngoài sau mỗi phát bắn;
- Lên cò lại khi bắn đạn không nổ;
- Đảm bảo an toàn khi khóa nòng chưa đóng kín, kéo cò không phát hỏa;
- Tự động mở khóa nòng sau mỗi phát bắn, đóng khóa nòng khi nạp đạn.
1.2.2. Cấu tạo
Khóa nòng pháo 152mm D20 thuộc loại khóa nòng then đứng nửa tự động.
1.2.2.1. Thân khóa và bộ phận đóng mở
- Thân khóa nòng:
+ Phía trước là mặt gương khóa nòng có lỗ nhô kim hỏa khi phát hỏa;
+ Phía sau có lỗ lắp kim hỏa;
+ Phía trên có hình lòng máng, dưới lòng máng có rãnh lắp bộ phận giữ đạn bên phải, phía trên có khuyết chứa chốt hãm thân khóa nòng, 2 bên có lỗ lắp tay xách khóa nòng;
+ Phía dưới có rãnh cho con lăn cần đóng mở chuyển động và lỗ lắp lò xo cùng ống ép bộ phận an toàn;
1.2.2.2. Bộ phận phát hỏa
+ Kim hỏa: Kim hỏa có ren lắp vớp ống bọc, ống bọc dưới có mấu cho lẫy gạt kim hỏa gạt vào. Có ống đẩy về, lò xo kim hỏa, lò xo thu kim hỏa, nắp đuôi kim hỏa;
+ Lẫy cò: Lẫy gạt kim hỏa có lỗ vuông lắp trục lẫy cò. đầu để gạt ống bọc, đuôi tỳ lên khuyết nông trên trục giữ đuôi lẫy cò;
1.2.2.4. Bộ phận hất vỏ đạn
Gồm có hai cần hất vỏ đạn, hai thanh kéo, trục đóng khóa bằng tay.
1.2.2.5. Bộ phận giữ đạn
Gồm có bàn giữ đạn, trục bàn giữ đạn và lò xo, ống ép, trục bàn giữ đạn, trục điều khiển và lò xo.
1.2.2.7. Bộ phận nửa tự động
Gồm có bộ phận mở và đóng khóa tự động.
- Bộ phận mở tự động lắp trên thành phải HKN gồm có: Khuỷu quay, cần kéo, khâu nối, bản trượt, lò xo ống ép bản trượt.
- Bộ phận đóng khóa tự động gồm có: Ống bọc, cốt lò xo và lò xo nửa tự động, cần quay đóng khóa, đai ốc điều chỉnh.
1.3. Kết luận chương 1
Trong chương 1 tôi đã khái quát chung về pháo 152mm D20 và đã làm rõ bộ phận khóa nòng về công dụng cấu tạo và đã đưa ra được các ảnh về bộ phận khóa nòng ở dạng hình ảnh mô phỏng. Đây là cơ sở để tiến hành nghiên cứu, tính toán điều kiện tự hãm và điều kiện khóa chặt của khóa nòng ở chương 2. Và qua đó còn nắm chắc được cấu tạo để tiện tiến hành cho quá trình kiểm tra kỹ thuật và làm rõ các nội dung đánh giá chất lượng ở chương 3. Thông qua đó để tiện cho quá trình tháo lắp bảo dưỡng pháo trong quá trình học tập và huấn luyện.
Chương 2
TÍNH TOÁN ĐIỀU KIỆN TỰ HÃM, ĐIỀU KIỆN KHÓA CHẶT KHÓA NÒNG PHÁO NÒNG VỪA 152mm - D20
2.1. Bài toán thuật phóng trong
2.1.1. Các phương pháp giải bài toán thuật phóng trong
Bài toán cơ bản của thuật phóng trong có thể được giải bằng rất nhiều phương pháp khác nhau. Theo tính chất của chúng, các phương pháp giải có thể chia thành 4 loại : Phương pháp kinh nghiệm, phương pháp giải tích, phương pháp số và phương pháp dùng bảng.
Phương pháp kinh nghiệm là phương pháp sử dụng các công thức và bảng số có tính chất kinh nghiệm được lập ra trên cơ sở xử lý một loạt các số liệu thu thập từ các lần bắn thực tế.
Phương pháp số là phương pháp được sử dụng trong khi giá trị của một hoặc một số lượng đặc trưng hoặc thông số thay đổi trong quá trình xảy ra hiện tượng bắn. Các phương pháp dùng số cho phép có thể nhận được những lời giải phản ảnh một cách đầy đủ và chính xác nhất hình ảnh vật lý thực tế của hiện tượng bắn. Nhược điểm chủ yếu của phương pháp dùng số là khối lượng tính toán lớn, tuy nhiên do sự phát triển của máy tính thì vấn đề này đã được giải quyết. Vì vậy, phương pháp này được sử dụng nhiều nhất.
2.1.2. Giải bài toán thuật phóng trong bằng phương pháp số
2.1.2.1. Mục đích
Để tính áp suất khí thuốc lớn nhất tác dụng lên đáy nòng đồng thời cũng là áp suất khí thuốc lớn nhất tác dụng lên mặt gương khóa nòng, làm cơ sở để tính toán điều kiện tự hãm, điều kiện khóa chặt.
2.1.2.2. Các giải thiết cơ bản
- Thuốc cháy theo quy luật hình học và tốc độ cháy của thuốc phóng được biểu diễn bởi công thức: u = u1p (cháy theo quy luật tuyến tính);
- Các công thứ yếu của khí thuốc đều tỷ lệ với công chủ yếu làm đạn chuyển động tịnh tiến đến bởi hệ số tăng nặng φ;
- Toàn bộ liều thuốc cháy trong điều kiện môi trường có áp suất như nhau và bằng áp suất thuật phóng p;
- Thành phần sản phẩm cháy không đổi, các đại lượng f và α cũng không thay đổi;
Như vậy ta có điều kiện ban đầu (kể từ khi bắt đầu cắt đai đạn) gần đúng là: v0= 0; l0= 0; t0= 0; p = p0.
2.1.2.4. Giả bài toán thuật phóng trong
Thời kỳ sơ bộ: s1 = 1, s2 = 0;
Thời kỳ thứ nhất: s1 = 1, s2 = 1;
Thời kỳ thứ 2: s1 = 0, s2 = 1.
2.1.2.5. Các thông số đầu vào
Cỡ nòng d=1,52[m]
Hệ số tiết diện lòng nòng tính đến rãnh xoắn:
Thể tích buồng đốt: W0 = 0,012505[m3]
Diện tích tiết diện lòng nòng: S = 0,01813[m2]
Quãng đường chuyển động của đạn trong nòng: lđ= 3,81[m]
Khối lượng đạn: q = 43,56 [kg]
Gia tốc trọng trường: g= 9,81 [m/s2]
Áp suất tống đạn: p0=3000000[kG/m2]
Khối lượng thuốc phóng: w=8,3[kg]
Lực thuốc phóng: f=96000[kG.m/kG]
Lượng cộng tích thuốc phóng: a= 1000[m3/kG],
Mật độ thuốc phóng: d = 1600[kG/m3]
2.1.2.7. Kết quả bài toán thuật phóng trong
Giải hệ phương trình vi phân thuật phóng bằng thuật toán Runge-kuta trên máy tính với phần mềm Mathlab ta được bảng thông số kết quả được trình bày ở phụ lục 2 và biểu thị đồ thị thuật phóng như hình 2.1 và hình 2.2
Sai số nằm trong giới hạn cho phép do đó kết quả giải bài toán thuật phóng trong bằng phần mềm Mathlab có thể sử dụng để tính toán điều kiện tự hãm và khóa chặt của khóa nòng pháo 152mm - D20.
2.2. Bài toán điều kiện tự hãm và điều kiện bền chặt của khóa nòng pháo 152mm - D20
2.2.1. Tính toán điều kiện tự hãm của khóa nòng pháo 152mm - D20
Điều kiện để dưới tác dụng của các lực đặt lên khóa nòng khi bắn (không bao gồm lực cần đóng mở tác dụng lên khóa nòng) khóa nòng không tự mở gọi là điều kiện tự hãm.
Để tìm điều kiện tự hãm của khóa nòng then cần nghiên cứu cân bằng của khóa nòng dưới tác dụng của các lực tác dụng khóa nòng khi bắn.
Bộ phận khóa nòng của pháo nòng vừa 152mm - D20 là khóa nòng kiểu then đứng. Vì thế để tìm điều kiện tự hãm của khóa nòng then cần nghiên cứu sự cân bằng của khóa nòng dưới tác dụng của khóa nòng khi bắn.
So sánh T với F ta có 204857 > 150185
Suy ra F > T
Vậy thõa mãn điều kiện tự hãm.
2.2.2. Tính toán điều kiện khóa chặt của khóa nòng
Điều kiện để dưới tác dụng của tất cả các lực khi bắn (bao gồm tất cả các lực của cần đóng mở tác dụng lên khóa nòng), khóa nòng không thể tự mở ra gọi là điều kiện khóa chặt.
Tính chất chuyển động như vậy của thân khóa đòi hỏi sự giương kim hỏa trước khi xoay cần đóng mở, nếu khác đi thì mở kim hỏa sẽ bị gãy hoặc xảy ra hiện tượng kẹt. Vì vậy trường hợp này không sử dụng đươc.
Nếu bố trí như trong trường hơp (c) thì lực R gây ra momen xoay cần đóng mở về phía thân khóa, theo sơ đồ này thì đảm bảo được sự mở khóa dễ dàng nhưng không đảm bảo được khóa tin cậy, vì vậy trong kết cấu khóa cần có bộ tự hãm để cản sự quay của cần đóng mở, bộ phận tự hãm như vậy trong khóa nòng bán tự động là lò xo cơ cấu đóng khóa (lò xo bán tự động). Trong trường hợp này vẫn sử dụng được.
Trường hợp trung gian giữa (a) và (c) là (b) khi có O1 trùng O. Tuy nhiên theo trường hợp (c) thì trong trường hợp sản xuất hiện tại khó có thể đảm bảo được sự chính xác tuyệt đối do không đảm bảo được dung sai chế tạo.
2.3. Kết luận chương 2
Trong chương 2 đã tiến hành tính toán bài toán thuật phóng trong bằng phần mềm Matlap, từ đó cho ra kết quả tương đối chính xác, và xác định được các bước tiến hành tính toán bài các bài toán điều kiện tự hãm và điều kiện bền chặt của khóa nòng pháo 152mm - D20. Qua chương 2 đã tính toán được điều kiện bền chặt và điều kiện tự hãm của khóa nòng 152mm - D20 là thõa mãn yêu cầu đề ra.
Thông qua chương 2 để căn cứ điều kiện để tiến hành cho việc kiểm tra kỹ thuật cho đảm bảo để từ đó có thể đưa ra các biện pháp phù hợp đối với hư hỏng của khóa nòng cũng như có thể phân cấp chất lượng khóa nòng được đảm bảo hơn.
Chương 3
XÂY DỰNG QUY TRÌNH KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG KHÓA NÒNG PHÁO NÒNG VỪA 152mm - D20
3.1. Mục đích yêu cầu và phương pháp việc kiểm tra đánh giá chất lượng
3.1.1. Mục đích
Kiểm tra kỹ thuật (KTKT) là xem xét một cách cụ thể toàn diện chính xác về tình trạng kỹ thuật của súng pháo khí tài, thường được tiến hành đồng thời với công tác kiểm nghiệm, là bước cơ sở để phân cấp đánh giá chất lượng cũng là khâu quan trọng trong toàn bộ công tác quản lý kỹ thuật đối với súng pháo khí tài.
Nắm vững được số lượng, chất lượng vũ khí: KTKT nhằm xác định tình hình kỹ thuật của vũ khí sau một thời gian sử dụng, cất giữ bảo quản, trên cơ sở đó phân cấp cho từng khẩu súng. Đây là cơ sở để biết được khả năng sẵn sang chiến đấu của từng đơn vị.
3.1.2. Yêu cầu
- Trước khi kiểm tra:
+ Chuẩn bị đầy đủ các phụ tùng, vật chất, các dụng cụ kiểm tra kỹ thuật.;
+ Kiểm tra sân bãi và tình trạng nhà chứa để đảm bảo cho quá trình kiểm tra kỹ thuật được nhanh nhất và chính xác;
+ Chuẩn bị các tiêu chuẩn kiểm tra chất lượng khóa nòng.
- Trong khi kiểm tra:
+ Quá trình thực hiên kiểm tra kỹ thuật phải đúng nội dung, không được bỏ qua bước nào;
+ Khi kiểm tra phải tiến hành công tác bảo đảm an toàn trong quá trình kiểm tra và không được làm hư hỏng các dụng cụ kiểm tra.
+ Kiểm tra phải tỉ mỉ và ghi kết quả đo được vào bảng riêng tránh để lạc và lộn xộn các kết quả với nhau;
3.1.3. Phương pháp
Thông thường khi KTKT sử dụng các phương pháp sau:
+ Kiêm tra bằng mắt: Dùng thị giác quan sát chi tiết kỹ lưỡng cả bên trong lẫn bên ngoài, quan sát sẽ phát hiện được hư hỏng của vũ khí như han rỉ, bẹp, méo, cong, vênh, gãy, nứt, bong mạ crôm, mất sơn…;
+ Kiểm tra bằng phương pháp so sánh: dùng chi tiết muốn kiểm tra so sánh với chi tiết tốt để phát hiện hao mòn hư hỏng;
+ Kiểm tra bằng dụng cụ: dùng dụng cụ để kiểm tra, nhằm xác định chính xác sự hao mòn, hư hỏng của chi tiết;
+ Kiểm tra bằng phương pháp loại dần: là phương pháp loại dần những nguyên nhân không ảnh hưởng hay liên quan đến hư hỏng;
3.2.4. Nội dung tiến hành kiểm tra kỹ thuật khóa nòng
3.2.4.1. Kiêm tra kỹ thuật bên ngoài của khóa nòng
- Xem xét khóa nòng có bị móp méo hay không;
- Các chi tiết có bị han rỉ hay không;
- Các chi tiết có liên kết với nhau chắc chắn hay không nếu không đảm bảo phải tiến hành khắc phục và sử dụng các dụng cụ bổ trợ để tháo lắp các chi tiết cho đảm bảo tránh gây mất an toàn;
- Các chi tiết phải hoạt động dễ dàng không bị vướng mắc, không bị các chi tiết tách ra khỏi khóa nòng trong quá trình chuyển động;
3.2.4.2. Kiểm tra khóa nòng
a. Kiểm tra tay mở khóa nòng
- Các bước tiến hành:
Bước 1: Không nhấc khóa hãm tay mở khóa nòng, kéo hoặc đẩy tay mở khóa nòng về trước hoặc sau:
- Yêu cầu:
+ Tay mở khóa nòng phải cố định chắc chắn ở vị trí đóng mở, khóa nòng không chuyển động.
+ Nếu tay mở khóa nòng không chuyển động thì tay mở khóa nòng đảm bảo;
+ Nếu tay mở khóa nòng có chuyển động khỏi vị trí mấu gờ thì tay mở khóa nòng không đảm bảo chắc chắn và an toàn.
Bước 3: Tiến hành đóng khóa nòng và quan sát làm việc của cơ cấu
- Yêu cầu:
+ Lẫy đóng mở khóa nòng bang tay phải đủ chắc chắn khi đóng khóa nòng bằng tay vẫn đảm bảo khóa nòng đóng kín.
+ Nếu khóa nòng đóng kín và hoạt động dễ dàng thì cơ cấu đóng khóa nòng bằng tay hoạt động bình thường;
b. Kiểm tra độ mòn mặt gương khóa nòng
- Dụng cụ:
+ Vỏ đạn tập;
+ Giẻ lau;
+ Thước lá.
Bước 1: Dùng tay nhấc khóa hãm tay nắm lên, kéo tay mở khóa nòng về phía trước và thực hiên mở khóa nòng
Bước 3: Dùng tay nạp vỏ đạn tập vào buồng đạn.
Bước 4: Dùng căn lá đo khe hở mặt gương khóa nòng và buồng đạn lần lượt từ các giá trị nhỏ đến giá trị lớn.
- Yêu cầu: Khe hở giữa mặt gương khóa nòng và đáy vỏ đạn ≤ 1mm.
+ Nếu khe hở ≤ 1mm thì độ mòn mặt gương khóa nòng đảm bảo đạt yêu cầu;
+ Nếu khe hở ≥ 1mm thì độ mòn mặt gương khóa nòng không đảm bảo.
- Nguyên nhân:
+ Buồng đạn bị mòn làm cho viên đạn tập đi vào bên trong nhiều hơn dẫn đến khe hở ≥ 1mm;
+ Do khi huấn luyện chiến đấu và diễn tập, do ma sát giữa khóa nòng và hộp khóa nòng;
+ Sau khi bắn thì có áp suất khí thuốc còn lớn nên mặt gương khóa nòng và các mặt định hướng bị mòn nhanh;
Bước 6: Kéo tay cò về sau để tiến hành phát hỏa
Bước 7: Thực hiện mở khóa nòng và lấy viên đạn tập
Bước 9: Nạp vỏ đạn đã vạch dấu lần 2 vào buồng đạn
Bước 11: Mở khóa nòng hất vỏ đạn lần2
Bước 13: Dùng thước cặp đo dấu đã vạch và so sánh với yêu cầu kỹ thuật
- Yêu cầu độ sa khóa nòng A≤ 6mm.
- Kết quả đạt được:
+ Nếu độ sa khóa nòng A ≤ 6mm thì độ sa khóa nòng đảm bảo;
+ Nếu độ sa khóa nòng A ≥ 6 mm thì độ sa khóa nòng không đảm bảo.
- Nguyên nhân:
+ Độ mòn của mối lắp ghép giữa thân kim hỏa và lỗ kim hỏa và các mối lắp ghép có liên quan đến chuỗi kích thước giữa trục kim hỏa và trục đạn;
+ Kim hỏa bị mòn.
e. Kiểm tra an toàn chống nổ sớm
Dụng cụ: Miếng thép dày 1mm
Các bước tiến hành:
Bước 1: Dùng tay nhấc khóa hãm tay nắm lên, kéo tay mở khóa nòng về trước, thực hiện mở khóa nòng một đoạn.
Bước 3: Thực hiện đóng khóa nòng lại
Bước 4: Tiến hành mổ cò phát hỏa
Yêu cầu: Không phát hỏa được
Kết quả đạt được:
Nếu cò không phát hỏa được thì cơ cấu an toàn đảm bảo và đạt yêu cầu
Nếu cò phát hỏa được thì cơ cấu an toán sẽ gây ra hiện tượng cướp cò gây ra hiện tượng phát hỏa khi khóa nòng chưa đóng kín.
h. Kiểm tra cơ cấu bán tự động
- Dụng cụ: Dùng tay
- Các bước tiến hành:
Bước 1: Quan sát bên ngoài chi tiết, chú ý đến ống bọc lò xo xem có bị bọp méo cong vênh hay không
- Yêu cầu: Đầy đủ các bộ phận, chi tiết, không bị bọp méo hoặc cong vênh
Bước 2: Thực hiện mở khóa nòng
- Yêu cầu:
+ Cơ cấu bán tự động phải đẩy thân khóa tiến lên nhẹ dàng và dứt khoát.
Bước 3: Dùng tay ấn bản trượt bán tự động một vài lần và kiểm tra chuyển động
- Yêu cầu: Lò xo bản trượt đẩy được bản trượt về vị trí ban đầu.
3.3. Kết luận chương 3
Qua chương 3 đã xác định quy trình kiểm tra kỹ thuật và phương pháp đánh giá chất lượng khóa nòng. Trong chương 3 đã làm được phiếu đánh giá chất lượng khóa nòng và qua đó có thể so sánh với tiêu chuẩn kỹ thuật quy định của pháo để đưa ra đánh giá chất lượng có đảm bảo hay không.
KẾT LUẬN
Sau thời gian tập trung nghiên cứu và thực hiện đồ án, cùng với sự cố gắng của bản thân và sự giúp đỡ tận tình của các thầy giáo trong khoa Vũ khí, trực tiếp là thầy : ThS ……………, tôi đã hoàn thành đồ án tốt nghiệp đạt được các mục tiêu, yêu cầu đặt ra.
- Những điểm đạt được qua quá trình thực hiện đồ án:
+ Hệ thống lại kiến thức đã được học trong suốt 5 năm tại trường;
+ Nâng cao khả năng tìm tòi và tự nghiên cứu tài liệu;
+ Nâng cao khả năng thực hành tháo lắp, bảo dưỡng, sửa chữa vũ khí trang bị;
+ Có khả năng tự tìm hiểu, ứng dụng công nghệ thông tin, các công cụ tính toán và các phần mềm kỹ thuật cơ khí vào quá trình nghiên cứu;
+ Có khả năng tự nghiên cứu trên một trang bị cụ thể;
+ Thông qua đồ án có thể ứng dụng được trong thực tiễn về sử dụng phân cấp chất lượng và đánh giá khóa nòng.
- Những hạn chế trong quá trình thực hiện đồ án:
+ Trong quá trình thực hiện đồ án chưa tính được các lực tác dụng lên khóa nòng khi bắn, và sau khi bắn và chưa phân tích rõ được ảnh hưởng các điều kiện lên khóa nòng trong các trường hợp cụ thể;
+ Mặc dù đã đạt được những kết quả trên nhưng do bản thân còn chưa có kinh nghiệm nghiên cứu, khả năng kiến thức còn hạn chế nên đồ án của tôi không thể tránh khỏi thiếu sót. Tôi rất mong sự chỉ bảo, góp ý của thầy giáo trong Khoa Vũ khí giúp tôi bổ sung các kiến thức cần thiết vào đồ án.
- Hướng phát triển của đồ án
Từ các kết quả đã đạt được của đồ án làm cơ sở để phát triển và ứng dụng hiệu của tập phiếu công nghệ và thông qua đó hoàn thiện các tập phiếu công nghệ đối với các bộ phận còn lại của pháo 152mm - D20. Thông qua đó có thể khai thác và sử dụng tốt trong quá trình sử dụng và tiến tới hoàn thiện cho các loại pháo ở trong biên chế. Thông qua đó để định hướng cho sự hoàn thiện các khai thác sử dụng pháo ở trên các thiết bị phần mềm hơn. Có thể tính toán và hoàn thiện về các yếu tố ảnh hưởng tới khóa nòng.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Cục Quân khí, Binh khí pháo mặt đất - Tập V: Pháo nòng dài 122 - Д74,2002;
2. Nguyễn Văn Dũng, Khổng Đình Tuy, Nguyễn Viết Trung, Cơ sở thiết kế hệ thống Pháo, Học viện Kỹ thuật Quân sự, 2009;
3. Trần Đăng Điện, Bài giảng thuật phóng trong, Học viện Kỹ thuật Quân sự, 1996;
4. Học viện Kỹ thuật Quân sự, Nguyên lý thiết kế vũ khí có nòng, 2003;
5. Học viện Kỹ thuật Quân sự, Số liệu vũ khí - đạn, 2009;
6. Trần Doãn Hùng, Nguyên lí cấu tạo pháo mặt đất, Trường Sĩ quan
Kỹ thuật Quân sự, 2011;
7. Cục Quân khí, Nguyên lí cấu tạo súng pháo, 2011.
"TẢI VỀ ĐỂ XEM ĐẦY ĐỦ ĐỒ ÁN"